Algemene Pensioen Instelling (API) is de Nederlandse variant van de regelgeving voor grensoverschrijdende pensioenfondsen.
Het is een uitwerking van de Europese Pensioenfondsen Richtlijn (EG 2003/41/EG) vanuit een Nederlands perspectief. Een API is dan ook een Institution for Occupational Retirement Provision (IORP) in de zin van deze Richtlijn.

Grensoverschrijdende pensioenfondsen maken het mogelijk om pensioentoezeggingen die door internationaal opererende werkgevers  in vestigingen in verschillende landen gedaan zijn uit te voeren vanuit één land in Europa. Het directe voordeel hiervan is dat er slechts sprake is van één regime van toezicht. Dit maakt de pensioenregelingen makkelijker bestuurbaar voor multinationale ondernemingen. De doelstelling van de API is tweeledig. Enerzijds beoogt de API Nederland aantrekkelijker te maken voor het bedienen van de internationale pensioenmarkt. Anderzijds kan de API ook uitkomsten bieden voor pensioenfondsen die op zoek zijn naar mogelijkheden voor vergaande onderlinge samenwerking. Het kabinet heeft besloten de introductie van de API te laten verlopen in drie fasen.

Fase 1: Premie pensioeninstelling (PPI)
Fase 2: Multi OPF
Fase 3: API

Fase 1 PPI
De PPI is een pensioenuitvoerder die naast bestaande verzekeraars en pensioenfondsen alleen beschikbarepremie regelingen (DC-regelingen) mag uitvoeren. Kenmerkend voor de PPI is, dat zij alleen pensioenregelingen mag uitvoeren waarbij geen verzekeringtechnische risico’s zijn meeverzekerd en ook geen garanties over rendement en de hoogte van de uitkering worden gegeven.

Het wetsvoorstel is op 16 oktober 2009 goedgekeurd.

Fase 2 Multi OPF
Een multi OPF is volgens het wetsvoorstel “een pensioenfonds verbonden aan meerdere ondernemingen of groepen door samenvoeging van de aan de afzonderlijke ondernemingen of groepen verbonden pensioenfondsen”. Alleen Ondernemingspensioenfondsen die al 5 jaar of langer bestaan kunnen samengaan.

Pensioenfondsen hebben te maken met de steeds verdergaande regulering en eisen die door wet gesteld worden. Vooral veel kleinere pensioenfondsen kunnen hier niet meer aan voldoen. Zij hebben moeite om mensen met de benodigde kennis te vinden voor het bestuur, de deelnemersraad en het verantwoordingsorgaan. Daarom willen zij graag samengaan met andere ondernemingspensioenfondsen. De schaalvergroting zorgt er tevens voor dat de kosten voor beheer en administratie gedrukt worden.

Wetsvoorstel
De belangrijkste punten uit het wetsvoorstel  van Minister Donner van 23 september 2009 zijn dat de pensioenwet  wordt aangepast, zodat:

  •     meerdere ondernemingspensioenfondsen kunnen samengaan tot één multi OPF, die voor meerdere ondernemingen verschillende pensioenregelingen kan uitvoeren en
  •     het multi OPF gescheiden vermogens aanhoudt. Ring-fencing wordt verplicht.

Fase 3 API
Fase 3 van de API ligt nog op de tekentafel. De bedoeling van deze fase is de invoering van de (Defined Benefit) DB-API, waar pensioenregelingen op basis van salaris en diensttijd kunnen samengaan.